Rooms katholieke Heilige Geest Parochie
Geschreven door Richard Wermelink
zondag, 19 februari 2012
19 maart is het de feestdag van Sint Jozef. Nu het al langere tijd crisis is in de bouw wordt het tijd aandacht te besteden aan de patroonheilige van de timmerlieden.
In de evangelieverhalen staat Jozef niet bepaald in de spotlights; in feite heeft hij maar een zeer beperkte rol. Hij komt een keer in het begin voor, bij het verhaal over de verloving met Maria. En vervolgens bij de geboorteverhalen en bij enkele stukken over de kinderjaren van Jezus. Het beeld dat daaruit naar voren komt is dat van een bescheiden, maar vooral rechtschapen man. Dat laatste blijkt vooral wanneer hij Maria heimelijk wil laten gaan toen bleek dat ze zwanger was, zodat ze gespaard zou worden voor de dood. Want volgens de letter van de wet moest een vrouw die voor de huwelijkssluiting zwanger was, worden gestenigd. Een gedurfde actie van iemand die niet de vader was, want uit geschriften van de tweede eeuw wordt Jozef immers beschreven als een oude weduwnaar met kinderen uit een eerder huwelijk.
In de eerste eeuwen van het Christendom was er weinig belangstelling voor Jozef. In de middeleeuwen werd hij weinig afgebeeld in religieuze kunst; alle verering richtte zich op Maria. Op de afbeeldingen die er dan wel zijn staat hij vaak als een eenvoudige grijsaard, in een houding van iemand die zo overweldigd wordt door de gebeurtenissen dat hij ze schijnbaar niet bevatten kan (zoals met de hand aan de wang). Op laatmiddeleeuwse voorstellingen doet hij vaak werk in de stal of hij houdt een kaars vast in de helder verlichte nacht. Dat laatste als symbool voor zijn levenstaak: hoeder te zijn van het ware licht dat in kerstnacht onder de mensen is verschenen.
Het zijn met name de Franciscanen die een rol hebben gespeeld in de aanbidding van Jozef; hij genoot daar groot aanzien. Paus Sixtus IV (1471-1484, zelf ooit ook franciscaan) heeft Jozefs feest op de algemene heiligenkalender geplaatst. De populariteit onder de franciscanen heeft waarschijnlijk te maken met hun spiritualiteit van bescheidenheid. Ze wilden naar het voorbeeld van Franciscus 'minderbroeder' zijn; dat zullen ze herkend hebben in die onopvallende figuur op de achtergrond, die Jozef in feite was. Iemand met een heel belangrijke rol, als stille kracht op de achtergrond.
Jozef is beschermheilige van velen. Niet alleen van timmerlieden, meubelmakers en arbeiders, maar ook van talloze plaatsen en geloofsgemeenschappen, en o.a. ook van:
Er zijn vele weerspreuken waar Jozef in voor komt. Hopelijk wordt de volgende spreuk voor de bouwwereld binnenkort eindelijk bewaarheid:
"Als 't helder is op Sint Jozefdag, een goed jaar dat men verwachten mag.'
Download hier de laatste uitgave van het infoblad "Geestig"
